Hermes Hekelt: De mens, 2017, plooitafels, behangpapier, Bart De Pauw

De bomen zijn al flink kaal, het daglicht schijnt zo korstondig dat je het zou kunnen missen door gewoon eens te niezen, onze ecologische voetafdruk moet zich in stilte op de gang bezighouden terwijl we gans ons huis –binnen en buiten- volstouwen met overbodige lampjes en de massa haalt luidkeels herinneringen op aan de tijd toen Mariah Carey nog kon zingen. Als ik zo vrij mag zijn: tot op heden heeft geen enkele schrijver in de geschiedenis van de westerse literatuur een betere beschrijving kunnen geven van het anueel fenomeen: de eindejaarsperiode. Het is in deze tijd, sfeer en omgeving dat ik mezelf al eens durf verliezen in een melige trip doorheen de 11 maanden die me hier vandaag hebben gebracht. Sommigen zouden het simpelweg een jaaroverzicht noemen, ik vind dat die mensen te weinig moeite steken in de esthetische vormgeving van hun termen.

MILAN VANDERMEULEN

E r zijn natuurlijk bibliotheken volgeschreven over de vraag of de geschiedenis een opgaande lijn is naar meer beschaving. Ik wil allesbehalve beweren dat ik deze vraag met dezelfde expertise kan beantwoorden als de grote denkers van deze wereld, al neigt mijn gevoel richting ontkenning van de stelling in kwestie. In kranten, tijdschriften, op tv en zelfs op de radio die tegen alle verwachtingen in nog niet is doodgebloed in onze visuele-stortvloed-cultuur, blikken bekende, minder bekende en wannabe bekende vlamingen gretig terug op 2017. Dit soort programma’s moeten entertainend zijn, een soort mémoire om de brood en spelen gerelateerde noden te bevredigen. Een prangende vraag die dan steeds op mijn lippen brandt is: hoe vinden programmamakers in ’s hemelsnaam materiaal om deze jaaroverzichten vrolijk te houden? Hoe walsen we ons toch steeds weer een weg rond het staalharde feit dat de mens het ook dit jaar weer danig naar de zak heeft geholpen?

Vandaar de mijn laatste geliefde Hermes Hekelt van dit jaar. Natuurlijk is dit een uiterst pessimistisch aforisme, de mens die de mens haat (amongst other things). Wie kan het me echter kwalijk nemen? 2017 zal ik me blijven herinneren als het jaar waarin mijn hele wereldbeeld hetzelfde lot tegenmoet ging als klanten bij crematorium Daelhof te Zemst: opgebrand tot as. Mensen die me kennen weten waarschijnlijk wel waarom dit zo is, er is namelijk een gebeurtenis die me tot de dag van vandaag niet heeft losgelaten en me bijna tot tranens toe blijft vastbijten.

Het is nu eenmaal zo dat de Vlaming weinig kaas heeft gegeten van de fijne dialectiek tussen huizenbouw en esthetiek, en daarom vooral de focus legt op het eerste.

Ik heb het natuurlijk over de ontmaskering van Bart De Pauw. Ik vernam dit nieuws toen ik op de trein zat, terugkerend van de opname van een heerlijke aflvering van ‘De Ideale Wereld’. De rest van de avond was niets meer dan een vage, half illusionaire vlucht van emoties. En zo ziet mijn leven er sinds die dag eigenlijk permanent uit. Mag ik nog lachen met wat ik beschouwde als misschien wel de grappigste man van België? Hoe cynisch is het personage VJ Tony nu geworden? Hoe kunnen mensen ananas op pizza eten? Die laatste vraag past misschien niet binnen het thema, al heeft ze wat mij betreft dezelfde existentialistische importantie. Ik schrijf dan ook voor niets minder dan het welzijn van alle mensen.

Maar goed, let bygones by gones, en sta me vooral toe positief te eindigen. Ik had het eerder over de nodeloze verspilling van energie ten gevolge van kerstlichten, al heeft dat ook voordelen. Zelfs het lelijkste bakstenen gedrocht uit ons lintbebouwingslandschap wint eind december aan charme. Het is nu eenmaal zo dat de Vlaming weinig kaas heeft gegeten van de fijne dialectiek tussen huizenbouw en esthetiek, daarbij vooral de focus leggend op het eerste. Weldra schuiven we onze voetjes weer onder de plooitafels om de Bday van kinneke Jezus te herdenken zoals de Bijbel het ons voorschrijft: met een schaamteloze hoeveelheid schaamteloos duur voedsel, pakjes, lichtjes racistische maar vooral integraal zatte nonkels of andere familieleden en uiteraard de eeuwenoude Joods- Christelijke traditie van de beste wijnen voor minder dan 8 euro (zoals gekozen door toonaangevend culinair blad ‘Het Laatste Nieuws’). Het heeft allemaal zijn charme. Zelfs de meest oer-Vlaamse woonkamer, behangen met vergeeld bloemenbehangpapier uit de tijd dat Oscar nog wekelijks de pinten tapte in Café De Kampioen naast de immer sympathieke garage DDT Oké Cars, kan je dan min of meer gezellig noemen.

Mijn schare trouwe fans weet uiteraard dat ik exact een jaar geleden nogal pessimistisch terugblikte op 2016. Omwille van het belang aan variatie, probeerde ik het dit jaar wat anders aan te pakken. Toch zou mijn throwback naar 2017 allicht ietsjes vrolijker zijn. De reden daarvoor moet u niet gaan zoeken bij uzelf: u bent nog steeds onderdeel van een fundamenteel allesvernietigend ras, de mens. Het is eenvoudigweg zo dat ik in 2017 de dood van David Bowie niet over me heen kreeg. Been there done that.

Ik wens al onze lezers en hun geliefden een vruchtbare blok, examens, maar vooral een verrukkelijk kerst- en nieuwjaarsfeest. Bij leven en welzijn zien we elkaar volgend jaar terug, wanneer ik ongetwijfeld nieuwe frustraties moet ventileren via dit kanaal. Graag tot dan!

 

Milan Vandermeulen

Milan mag zich ondertussen historicus noemen, maar bleef redacteur bij Hermes. Hij volgt de actualiteit, denkt er het zijne van, maar heeft het vaak enorm moeilijk met de mensheid en haar oneindige lompheid.

Geef een reactie