Deprecated: Function create_function() is deprecated in /customers/0/3/9/kringhistoria.be/httpd.www/hermes/wp-content/plugins/events-manager/widgets/em-events.php on line 208 Deprecated: Function create_function() is deprecated in /customers/0/3/9/kringhistoria.be/httpd.www/hermes/wp-content/plugins/events-manager/widgets/em-calendar.php on line 76 Emancipatie ja graag, provincialisme nee bedankt! – De verengelsing van de universiteiten – Hermes

Emancipatie ja graag, provincialisme nee bedankt! – De verengelsing van de universiteiten

Universiteiten hebben een emanciperende taak ten aanzien van hun studenten. De verengelsing van het Vlaamse hoger onderwijs brengt dit niet in gedrang, maar maakt dit net mogelijk.

Door Edurne De Wilde

Vrijdag, 14 april drukten drie historici van de UGent in het opiniestuk “Good morning, take your books” (DS, 14 april, nvdr) hun bezorgdheid uit over de verengelsing van het Vlaamse hoger onderwijs. Volgens Deneckere, De Wever en Vrints rukt het Engels snel op. Te snel. Hoog tijd voor hen dus om de positie van het Nederlands als onderwijstaal wettelijk te verankeren. Hoewel ik begrip kan opbrengen voor het in de wet verankeren van de bescherming van het Nederlands als onderwijstaal, stoor ik me aan de karikaturale manier waarop bovengenoemde professoren deze kwestie presenteren, namelijk als een ongelijke strijd tussen het kwetsbare Nederlands en het dominante Engels. Naar mijns inziens is deze karakterisering van het Engels als grote boosdoener onterecht en is met name de vrees dat het Engels als onderwijstaal zou tornen aan de emancipatorische functie van het Vlaamse hoger onderwijs ongegrond.

De auteurs laten onterecht uitschijnen dat verengelsing en verdere internationalisering niet stroken met het emancipatie-ideaal en de verdere democratisering van het hoger onderwijs. Het omgekeerde is waar. Door een diverse groep van internationale en Vlaamse studenten te onderrichten in een taal die hen allen vertrouwd is, biedt het hoger onderwijs de hele heterogene groep de kans de eigen vanzelfsprekendheden in vraag te stellen. Een universiteit, waar dan ook, zou een plek moeten zijn waar ieders wereldbeeld geconfronteerd wordt en iedereen de kans krijgt de dialoog aan te gaan met anderen die er een andere visie op nahouden. Dat is emancipatie. Dat niet doen heet provincialisme en daar is geen enkele sociaaleconomische, culturele, etnische, religieuze of andersoortige minderheidsgroep op termijn bij gebaat.

‘Door een diverse groep van internationale en Vlaamse studenten te onderrichten in een taal die hen allen vertrouwd is, biedt het hoger onderwijs de hele heterogene groep de kans de eigen vanzelfsprekendheden in vraag te stellen’

Een groter aanbod aan Engelstalige vakken in bacheloropleidingen en volledig Engelstalige masteropleidingen maken dat een grotere groep internationale studenten de weg naar Vlaamse universiteiten en hogescholen zal vinden. Momenteel verwelkomt de UGent jaarlijks meer dan 4100 buitenlandse studenten (uitwisselingsstudenten inbegrepen) en aan de KU Leuven studeren op dit ogenblik 9812 studenten met de niet-Belgische nationaliteit. Dat is goed voor respectievelijk zo’n 10 en 17 procent van de totale studentenpopulatie. Meer, meer, meer zou hier het devies moeten zijn. In ieders belang.

Andersom is de kans groot dat Vlaamse studenten, die vertrouwd raken met het les volgen in het Engels samen met hun internationale collega’s, zelf de stap zetten om hun alma mater in te ruilen voor een andere in het buitenland. Ook dat is een teken van emancipatie en zou goede zaak zijn voor alle partijen. Voor blijvers en uitvliegers geldt dat het Engels de toegang is tot deelname aan eender welk internationaal debat. Dat dit in het bijzonder het geval is voor het academische debat is in de context van het hoger onderwijs geen bijkomstigheid.

Van alle vooraanstaande wetenschappelijke tijdschriften wordt op dit moment meer dan 90 procent in het Engels gepubliceerd. Vlaamse studenten daar niet optimaal op voorbereiden emancipeert hen niet, het sluit hen in. Schriftelijke en mondelinge taalvaardigheid in de moedertaal zijn wel degelijk van essentieel belang. Hier moet ook verder op ingezet worden, want ofschoon ze geen toegang geven tot het internationale academische debat, bieden ze de toekomstige Vlaamse burger, werknemer en partner de mogelijkheid tactvol en genuanceerd meningen, voorstellen en gevoelens te vertolken en de onderzoeker kan er wetenschappelijke bevindingen mee beschikbaar te maken voor het eigen, brede publiek. Ook dat is emancipatie.

Het Nederlands en het Engels hoeven geen duel met elkaar aan te gaan. Ze kunnen probleemloos naast elkaar bestaan, en elk op hun manier bijdragen aan beter hoger onderwijs voor Vlaamse studenten. Laat ons dus ophouden hen tegen elkaar uit te spelen.

Dit artikel verscheen in mei 2017 in Hermes 5, jaargang 13. 

Edurne De Wilde

Edurne is masterstudente geschiedenis. Ze studeerde een jaar bij onze noorderburen in Leiden, een naar eigen zeggen fantastische ervaring.

Geef een reactie