Waarom de Nieuwe Tijd het beste tijdvak is?

  • Door Kasper Nollet

“Alles is uitgevonden in de Nieuwe Tijd”.

Dat is wat professor Johan Verberckmoes een jaar geleden zei in mijn eerste les Geschiedenis van de Nieuwe Tijd. Een straffe uitspraak was het, en eentje die me onmiddellijk bij bleef. ‘De Nieuwe Tijd..’, dacht ik toen, ‘dat is nu toch eens werkelijk de saaiste periode in heel de geschiedenis’. Na verloop van tijd echter veroverde de lessen van Verberckmoes (aka ‘Moesje’) mijn hart en voor ik het wist was ik helemaal gegrepen door wat wel degelijk de mínst saaie periode in de geschiedenis is. Daarom wil ik u, beste lezer, er in dit artikel van overtuigen waarom de Nieuwe Tijd, de beste tijd is.

De uitspraak van Moesje klopte: de Nieuwe Tijd was inderdaad het begin van nagenoeg alles. Denk aan staatsvorming, de eerste gedrukte boeken, wijdverspreide communicatie, humane wetenschappen, koffie… en vooral, de Geschiedenis zelf. Het is namelijk in deze periode dat men voor het eerst geschiedenis behandelde als een – zij het nog niet zo wetenschappelijk als vandaag – ‘serieuze’ discipline. Wij historici in spé zijn dit tijdvak dus schatplichtig, en alleen al daarom verdient het onze aandacht. Maar er is meer. Wat de Nieuwe Tijd echt zo spannend maakt is dat in deze periode de wereld voor het eerst haar deuren volledig opende. Columbus richting het Westen en Da Gama richting het Oosten; Opeens was de wereld één verbonden geheel. Koffie en Thee werden en masse ingevoerd, boeken uit de Lage Landen werden in de Nieuwe Wereld gelezen en plots waren er duizenden nieuwbekeerde Christenen in het verre Japan.

Daar waar de mediëvisten altijd net te weinig, en de Magaly Rodriguez fans altijd juist teveel bronnen ter beschikking hebben, bevinden de onderzoekers van de Nieuwe Tijd zich precies in die sweetspot waar elke historicus van droomt.

De onderwerpen waaruit je kan kiezen als onderzoeker in dit tijdvak zijn talloos. Voor de liefhebbers van sociale geschiedenis bijvoorbeeld: de sociale relaties stonden in geen enkele andere periode zo hevig op haar kop. Denk bijvoorbeeld aan de ongelijkheid en de massale slavenhandel. Deze periode kende ook het begin van de moderne staatsvorming en diplomatie. Ook de liefhebbers van politieke geschiedenis hebben dus maar te kiezen. Cultuurhistorici en economen ten slotte vinden hier zeker en vast ook hun gading. Het contact met vreemde volkeren en de economische activiteiten die daaruit voortkwamen brengen al meer dan genoeg materiaal voort waarover een geïnteresseerde student zich kan buigen.

Er zijn dus thema’s genoeg, maar ook in het beschikbare bronnenmateriaal staan de zogenaamde ‘vroegmodernisten’ er het beste voor. In de Nieuwe Tijd vond er met de première van de blokdruk en de globalisatie namelijk een eerste grote mediarevolutie plaats, dewelke zijn gelijke wellicht pas vond bij de uitvinding van het internet of de telefoon. Daar waar de mediëvisten altijd net te weinig, en de Magaly Rodriguez fans altijd juist teveel bronnen ter beschikking hebben, bevinden de onderzoekers van de Nieuwe Tijd zich precies in die sweetspot waar elke historicus van droomt. De types bronnen waaruit je kan kiezen zijn daarbij evenzeer talrijk. Zo heb je in de Nieuwe Tijd, onder invloed van die eerder vermelde staatsvorming, bijvoorbeeld een gestage opkomst in archivalische bronnen. De vele handschriften en de nog talrijkere gedrukte boeken zijn ook nog maar het begin. Want van gravures tot schilderijen, tot kledij, tot architectuur, tot muziek, … De mogelijkheden zijn eindeloos.

“De wereld is onze thuis” zei de jezuïet Jerome Nadal al in 16de eeuw. U, beste lezer, die wellicht al veel plaatsen heeft bezocht op onze aardbol, kan hiervan meespreken. Dat heb je dan ook voor een groot deel aan de Nieuwe Tijd te danken. Dus de volgende keer dat je geniet van een lekkere Indische thee, jezelf trakteert op een mooi gedrukt boek of in het bijzonder een onderwerp kiest voor je papers, onthoud: Alles is uitgevonden in de Nieuwe Tijd.

The following two tabs change content below.

Laatste berichten van Hermes (toon alles)

Hermes
Hermes

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *